Onregelmatigheidstoeslag: een cao-afspraak, geen wettelijk recht
Deze pagina gaat over Nederlands arbeidsrecht. ORT vergoedt uren op onaangename tijden — maar er staat geen letter over in de wet, en elk percentage komt uit je cao.
| Soort | Waarvoor | Waarop gebaseerd |
|---|---|---|
| Onregelmatigheidstoeslag | Uren op onaangename tijden: avond, nacht, weekend, feestdag | Per gewerkt uur in een tijdvak dat de cao aanwijst |
| Ploegentoeslag | Werken in een ploegendienst, ongeacht welk uur het is | Meestal een vast percentage van het salaris |
| Overwerktoeslag | Uren bóven de afgesproken arbeidsduur | Per overgewerkt uur, als de cao er een kent |
Wat is onregelmatigheidstoeslag?
Een vergoeding voor werken op tijden die de meeste mensen liever vrij houden: 's avonds, 's nachts, in het weekend en op feestdagen. De toeslag hangt aan het uur, niet aan de functie — wie dezelfde dienst overdag draait, krijgt hem niet. In de zorg, het vervoer en de horeca is het een van de grootste posten op de loonstrook naast het basisloon.
- Gekoppeld aan het tijdstip van het gewerkte uur
- Meestal een percentage boven op het uurloon
- Welke uren tellen en hoeveel: dat bepaalt de cao
Is ploegentoeslag hetzelfde?
Nee, en dat is het verschil dat het vaakst misgaat. Onregelmatigheidstoeslag betaalt per onregelmatig gewerkt uur. Ploegentoeslag betaalt voor het feit dát je in een ploegendienst zit, doorgaans als vast percentage van je salaris — ook in de weken waarin je toevallig alleen dagdiensten draait. De ene volgt je rooster, de andere je contract.
- ORT volgt het gewerkte uur, ploegentoeslag het dienstverband
- Sommige cao's kennen er één, andere allebei
- Twee of vijf ploegen maakt uit voor het percentage, niet voor het principe
Heb je er recht op?
Niet uit de wet. Er bestaat geen wettelijk recht op onregelmatigheidstoeslag — anders dan bij het minimumloon of de vakantiebijslag heeft de wetgever hier niets over vastgelegd. Je aanspraak komt volledig uit je cao of je arbeidsovereenkomst, en zonder zo'n afspraak is er geen toeslag.
- Geen cao en niets in je contract: dan geen aanspraak
- Een cao kan de toeslag ook beperken tot bepaalde functies
- Afspraken over uitbetaling of compensatie in tijd verschillen per sector
Hoeveel is het?
Dat staat in je cao, en nergens anders. Percentages lopen per tijdvak op — een uur op zondagnacht is een ander tarief dan een uur op dinsdagavond — en verschillen daarnaast sterk per sector. Daarom staat er op deze pagina geen enkel percentage: elk getal zou voor één lezer kloppen en voor de rest niet.
- Zoek in je cao op het tijdvak, niet op het woord 'toeslag' alleen
- Let op of het percentage over het uurloon of over het maandsalaris gaat
- Controleer of de loonstrook de uren per tijdvak uitsplitst
Krijg je ORT door tijdens vakantie?
Bij structurele onregelmatigheidstoeslag is de lijn in de rechtspraak dat die meetelt voor het loon tijdens vakantie. De gedachte erachter: als vakantie minder oplevert dan werken, houdt het mensen ervan af vakantie op te nemen, en dat ondergraaft het doel van het vakantierecht. Hoe je werkgever het precies berekent — vaak over een gemiddelde van een voorafgaande periode — staat in de cao.
- Gaat om structurele toeslag, niet om een incidentele uitschieter
- De berekeningswijze en de referteperiode komen uit de cao
- Dit volgt uit rechtspraak, niet uit een artikel dat je kunt aanwijzen
En tijdens ziekte?
Dat regelt de cao. Veel cao's betalen een gemiddelde toeslag door tijdens de eerste periode van ziekte en bouwen dat daarna af, maar er is geen algemene regel die je hier kunt toepassen zonder te kijken. Wie het precies wil weten, zoekt in de cao op de loondoorbetaling bij ziekte en kijkt of de toeslag daar apart wordt genoemd.
- Geen algemene regel: de cao bepaalt of en hoe lang
- Vaak op basis van een gemiddelde over een voorafgaande periode
- Staat de toeslag er niet bij genoemd, vraag het dan na
Een toeslag is alleen zo betrouwbaar als de tijdstippen eronder
ORT wordt niet berekend over uren maar over uren in een tijdvak. Of een dienst om 19:58 of om 20:02 eindigde, is dus geen detail — het is het verschil tussen wel en geen toeslag op dat uur. Daarom begint dit bij de urenregistratie: medewerkers klokken in en uit vanaf hun dienst in het rooster, de beheerder vergrendelt de dag zodra die klopt, en de goedgekeurde periode gaat met de werkelijke begin- en eindtijden naar Nmbrs (Visma), AFAS, Exact, Loket en Employes, waar de cao-percentages worden toegepast.
Loopt een dienst uit, dan komt dat er los uit als overuren — een andere vraag met een ander antwoord — en de Arbeidstijdenwet begrenst ondertussen gewoon hoe laat en hoe lang er gewerkt mag worden. Een toeslag maakt een dienst niet legaal. Komen die onregelmatige uren uit een roulerend rooster, dan legt ploegendienst uit waar de vorm van dat rooster vandaan komt.
Deze pagina is algemene informatie over Nederlands arbeidsrecht, geen juridisch advies. Je cao gaat altijd voor op wat hier staat.
Bekijk Celtucom met je eigen team
Plan een demo en we laten zien hoe het past bij hoe jouw organisatie écht werkt.